Dương Diên Nghệ

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ riêng:
    • Một danh tướng Việt Nam thế kỷ X: Dương Diên Nghệ (có sách chép là Dương Đình Nghệ, mất năm 937) là một vị tướng và là nhà lãnh đạo có công đánh đuổi quân xâm lược Nam Hán, giành lại quyền tự chủ cho đất nước sau khi họ Khúc thất bại.
    • Tiết độ sứ của Tĩnh Hải quân: Ông được nhân dân suy tôn làm Tiết độ sứ (người đứng đầu một khu vực hành chính-quân sự) sau khi lãnh đạo cuộc khởi nghĩa thành công vào năm 931.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ riêng:
    • Dương Diên Nghệ là người kế tục sự nghiệp tự chủ của họ Khúc.
    • Sau khi đánh bại quân Nam Hán, Dương Diên Nghệ trở thành Tiết độ sứ.
    • Cái chết của Dương Diên Nghệ do Kiều Công Tiễn ám hại đã dẫn đến cuộc trả thù của Ngô Quyền.
Các cách sử dụng nâng cao
  • "Thời kỳ Dương Diên Nghệ": Cụm từ dùng để chỉ giai đoạn lịch sử ngắn ngủi do ông lãnh đạo (931-937), nối tiếp giữa thời kỳ họ Khúc và nhà Ngô.
    • Thời kỳ Dương Diên Nghệ tuy ngắn nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ vững nền tự chủ.
  • "Công lao của Dương Diên Nghệ": Thường được nhắc đến trong bối cảnh đánh giá công lao chống ngoại xâm và dẹp loạn.
    • Công lao của Dương Diên Nghệ được sử sách ghi nhận là rất lớn.
Biến thể và từ gần giống
  • Dương Đình Nghệ: Một cách ghi chép khác theo một số tài liệu cổ, cùng chỉ một nhân vật lịch sử Dương Diên Nghệ.
Từ đồng nghĩa (trong ngữ cảnh lịch sử)
  • Danh tướng: Vị tướng tài giỏi, nổi tiếng.
  • Tiết độ sứ: Chức quan đứng đầu một trấn/thời kỳ cai trị.
  • Lãnh tụ khởi nghĩa: Người lãnh đạo một cuộc nổi dậy.
Các cụm từ liên quan
  • Khởi binh của Dương Diên Nghệ: Chỉ cuộc khởi nghĩa do ông phát động năm 931.
    • Khởi binh của Dương Diên Nghệ đã quét sạch bọn đô hộ Nam Hán.
  • Ái Châu dưới thời Dương Diên Nghệ: Chỉ vùng đất Ái Châu (Thanh Hóa) nơi ông giao cho Ngô Quyền trấn giữ.
    • Ái Châu dưới thời Dương Diên Nghệ là một vị trí chiến lược quan trọng.
Thành ngữ/So sánh liên quan
  • "Đáng liệt ngang hàng với Triệu Quang Phục": Lời so sánh trong sử sách, coi công lao và vị trí của Dương Diên Nghệ trong buổi đầu tự chủ tương đương với anh hùng Triệu Quang Phục thời Tiền Lý.
    • Sử gia đánh giá Dương Diên Nghệ đáng liệt ngang hàng với Triệu Quang Phục.
  1. ( -Đinh Dậu 937)
  2. Danh tướng có sách chép là Dương Đình Nghệ, không rõ năm sinh. Thượng tướng của Khúc Thừa Hạo. Ông hết lòng giúp họ Khúc. Ông hết lòng giúp họ Khúc chăn dân trị nước. Đến năm Đinh Sửu 917 Khúc Hạo mất, ông phù tá con Hạo là Khúc Thừa Mĩ
  3. Năm Quý vị 923, nhà Nam Hán sai Lý Khắc Chính và Lý Tiến sang đánh. Khúc Thừa Mĩ bị bắt. Dương Diên Nghệ tạm lánh, lập cách báo thù cho họ Khúc, bèn lập ra trường đánh vật, chiêu tập hào kiệt cứu nước
  4. Năm Tân mão 931, ông hưng binh, đánh tan quân đội của Thứ sử Lí Khắc Chính và Lí Tiến. Nhà Nam Hán lại sai Trần Bảo đem quân sang. Ông đón đánh, chém luôn Trần Bảo. Với chiến công lẫy lừng đó ông được nhân dân tin phục, suy tôn ông làm Tiết độ sứ. Ông mến tài viên thuộc tướng Ngô Quyền, gả con cho và cho giữ ái châu
  5. Được 6 năm, một đêm, ông bị tên thuộc hạ là Kiều Công Tiễn phản bội ám sát chết
  6. Ngô Quyền hay tin, lập tức kéo binh về đánh giết Kiều Công Tiễn dựng ra nhà Ngô
  7. So với Triệu Quang Phục trong thời Tiền Lý, Dương Diên Nghệ thật đáng liệt ngang hàng